Leven met CP als jongere

Netwerk Cerebrale Parese

Leven met CP als jongere

School en studie

Wat betekent dit?

Onderwijs speelt een belangrijke rol in je ontwikkeling, zelfvertrouwen en toekomst. Als jongere met CP heb je recht op onderwijs dat rekening houdt met jouw mogelijkheden en ondersteuningsnoden.

Afhankelijk van jouw situatie kan je les volgen in:

  • het gewoon onderwijs
  • het gewoon onderwijs met ondersteuning
  • het buitengewoon onderwijs

De keuze hangt af van wat voor jou het beste werkt.

Je rechten

Iedere leerling heeft recht op onderwijs en gelijke kansen.

Dit recht is vastgelegd in:

  • de Belgische Grondwet
  • het VN Verdrag inzake de Rechten van Personen met een Handicap

Scholen moeten actief werken aan inclusie en toegankelijkheid.

Daarnaast heb je recht op redelijke aanpassingen. Dat zijn maatregelen die ervoor zorgen dat je volwaardig kan deelnemen aan de lessen en schoolactiviteiten.

Voorbeelden:

  • extra tijd bij toetsen en examens
  • gebruik van een laptop of spraaksoftware
  • aangepaste examenruimte
  • aangepaste notities
  • digitale cursussen
  • aangepaste evaluatievormen

Redelijke aanpassingen zijn een recht en geen gunst. Een school mag deze enkel weigeren wanneer ze kan aantonen dat de aanpassing een onevenredige belasting vormt.

Wat betekent dit concreet?

Je hoeft niet alles op exact dezelfde manier te doen als andere leerlingen.

Je mag aangeven:

  • welke drempels je ervaart
  • welke hulpmiddelen je nodig hebt
  • welke ondersteuning helpt om te leren

De school, het CLB en je ouders kunnen samen met jou bekijken welke oplossingen mogelijk zijn.

Praktische tips

  • Bespreek je ondersteuningsnoden zo vroeg mogelijk.
  • Maak duidelijke afspraken met leerkrachten.
  • Vraag om afspraken schriftelijk vast te leggen.
  • Werk samen met het CLB.
  • Durf aan te geven wanneer iets niet werkt.

Nuttige links

Vrij Tijd

  • Wat betekent dit?

    Vrije tijd is belangrijk voor ontspanning, plezier, persoonlijke groei en sociale contacten.

    Ook met CP kan je deelnemen aan:

    • sportclubs
    • jeugdbewegingen
    • hobbyverenigingen
    • culturele activiteiten
    • vakanties
    • evenementen

    Iedereen heeft het recht om actief deel te nemen aan het maatschappelijke leven.

    Je rechten

    Het VN Verdrag inzake de Rechten van Personen met een Handicap bepaalt dat personen met een handicap moeten kunnen deelnemen aan:

    • sport
    • recreatie
    • cultuur
    • vrije tijd

    Organisaties moeten waar mogelijk redelijke aanpassingen voorzien.

    Voorbeelden:

    • rolstoeltoegankelijke gebouwen
    • aangepaste sportactiviteiten
    • ondersteuning door vrijwilligers
    • flexibele deelnamevoorwaarden

    De EU Disability Card

    De EU Disability Card (EDC) is een Europese kaart voor personen met een erkende handicap. In België wordt deze kaart uitgereikt door de FOD Sociale Zekerheid.

    De kaart maakt het gemakkelijker om deel te nemen aan sport, cultuur, toerisme en vrijetijdsactiviteiten. Ze helpt om je handicap aan te tonen zonder telkens opnieuw uitgebreide documenten of medische attesten te moeten voorleggen.

    Met de EU Disability Card kan je bij deelnemende organisaties:

    • kortingen krijgen bij sport, cultuur en evenementen
    • gebruikmaken van aangepaste voorzieningen
    • soms gratis een begeleider meenemen
    • genieten van extra toegankelijkheidsmaatregelen

    Sinds 1 januari 2024 gelden volgende regels:

    Automatisch ontvangen

    Heb je een erkenning van je handicap gekregen na 1 januari 2024?

    Dan ontvang je je EU Disability Card automatisch via de FOD Sociale Zekerheid.

    Zelf aanvragen

    Heb je een erkende handicap die werd goedgekeurd vóór 1 januari 2024 en heb je nog geen EU Disability Card?

    Dan moet je de kaart éénmalig zelf aanvragen.

    Automatische verlenging

    Sinds 1 januari 2024 gebeurt de verlenging automatisch. Je hoeft hiervoor zelf niets te ondernemen.

    Wat betekent dit concreet voor jou?

    Je hebt het recht om deel te nemen aan activiteiten die voor jou belangrijk zijn.

    Met de EU Disability Card wordt het vaak eenvoudiger om toegang te krijgen tot aangepaste voorzieningen en voordelen. Bovendien hoef je niet telkens opnieuw uit te leggen of te bewijzen dat je een handicap hebt.

    Nuttige links

Vrienden en sociale contacten

Wat betekent dit?

Vriendschappen zijn belangrijk voor je welzijn, zelfvertrouwen en ontwikkeling.

Door fysieke drempels, vermoeidheid of communicatieproblemen kan het soms moeilijker zijn om sociale contacten op te bouwen of te onderhouden.

Toch hebben veel jongeren met CP dezelfde dromen en wensen als leeftijdsgenoten: erbij horen, plezier maken en vriendschappen opbouwen.

Praktische tips

  • Zoek activiteiten die aansluiten bij jouw interesses.
  • Maak gebruik van online communities.
  • Praat open over je beperking als je dat wil.
  • Focus op mensen die jou waarderen om wie je bent.

Relaties en seksualiteit

Wat betekent dit?
Ook jongeren met CP hebben recht op liefde, relaties en seksualiteit.
Toch bestaan er nog veel misverstanden over handicap en relaties. Mensen met een handicap hebben dezelfde rechten, gevoelens en verlangens als iedereen.

Je rechten

Iedereen heeft recht op:

  • zelfbeschikking
  • privacy
  • relationele en seksuele vorming
  • respectvolle relaties

Praktische tips

  • Stel vragen aan hulpverleners als je onzeker bent
  • Zoek betrouwbare informatie
  • Praat met mensen die je vertrouwt
  • Neem de tijd om jezelf te leren kennen