Leven met CP als volwassene

Netwerk Cerebrale Parese

Leven met CP als volwassene

Fysieke gezondheid

Wat betekent dit?

CP blijft ook op volwassen leeftijd invloed hebben op je lichaam.

Veel volwassenen ervaren:

  • vermoeidheid
  • spierpijn
  • stijfheid
  • evenwichtsproblemen
  • veranderingen in mobiliteit

Regelmatige opvolging blijft belangrijk.

Je rechten

Via de ziekteverzekering en andere ondersteuningssystemen kan je recht hebben op terugbetaling van:

  • kinesitherapie
  • medische consultaties
  • hulpmiddelen
  • bepaalde behandelingen

Daarnaast kan het VAPH ondersteuning bieden voor hulpmiddelen en aanpassingen.

Nuttige links

Mentale gezondheid

Wat betekent dit?
Leven met CP vraagt vaak extra energie.

Veel volwassenen ervaren periodes van:

  • stress
  • vermoeidheid
  • piekeren
  • onzekerheid
  • overbelasting

Mentale gezondheid verdient evenveel aandacht als fysieke gezondheid.

Wat kan helpen?

  • energie goed verdelen
  • voldoende rustmomenten inbouwen
  • professionele ondersteuning zoeken
  • ervaringen delen met lotgenoten

Wonen

Wat betekent dit?

Een aangepaste en toegankelijke woning kan een groot verschil maken in zelfstandigheid, veiligheid en levenskwaliteit.

Afhankelijk van je situatie kan je ondersteuning krijgen om:

  • zelfstandig te wonen
  • je woning aan te passen
  • assistentie aan huis te organiseren
  • een aangepaste woonvorm te vinden

Je rechten

VAPH

Het VAPH kan ondersteuning bieden voor:

  • hulpmiddelen
  • woningaanpassingen
  • persoonlijke assistentie
  • persoonsvolgende financiering

Vlaamse aanpassingspremie

Voor bepaalde woningaanpassingen kan je financiële steun krijgen.

Voorbeelden:

  • traplift
  • aangepaste badkamer
  • verbrede deuropeningen
  • hellend vlak

Sociale huisvesting

Mensen met een handicap kunnen in bepaalde situaties voorrang krijgen bij sociale huisvesting.

Wat betekent dit concreet?

Je hoeft niet automatisch te verhuizen wanneer je woning minder toegankelijk wordt.

Vaak bestaan er mogelijkheden om je woning aan te passen zodat je langer

Werk en inkomen

Wat betekent dit?

Werk is voor veel mensen meer dan alleen een inkomen. Het biedt structuur, sociale contacten, persoonlijke ontwikkeling en de kans om je talenten in te zetten. Ook mensen met cerebrale parese (CP) kunnen op verschillende manieren deelnemen aan de arbeidsmarkt.

Niet iedereen heeft dezelfde mogelijkheden of ondersteuningsnoden. Daarom bestaan er verschillende vormen van arbeidsmatige activiteiten en tewerkstelling. Het belangrijkste is dat je een traject vindt dat aansluit bij jouw mogelijkheden, wensen en toekomstplannen.

Je rechten

Iedereen heeft recht op gelijke kansen op de arbeidsmarkt. Dit recht is vastgelegd in verschillende Belgische en internationale wetten.

Werkgevers zijn verplicht om redelijke aanpassingen te voorzien wanneer deze nodig zijn om een job te kunnen uitvoeren.

Voorbeelden van redelijke aanpassingen zijn:

  • aangepaste werkuren
  • extra rustmomenten
  • hulpmiddelen of aangepaste software
  • aangepaste taken
  • thuiswerk
  • een aangepaste werkpost
  • extra opleiding of begeleiding

Het weigeren van redelijke aanpassingen kan een vorm van discriminatie zijn, tenzij de werkgever kan aantonen dat de aanpassing een onevenredige belasting vormt.

Dagbesteding

Wat is dagbesteding?

Dagbesteding is bedoeld voor mensen die op dit moment niet kunnen deelnemen aan betaald werk, maar wel actief willen blijven en structuur in hun dag zoeken.

Het doel is niet om loon te verdienen, maar om:

  • sociale contacten op te bouwen
  • vaardigheden te onderhouden of ontwikkelen
  • een zinvolle daginvulling te hebben
  • zelfvertrouwen te versterken

Dagbesteding kan plaatsvinden binnen een zorgvoorziening, activiteitencentrum of organisatie die ondersteuning biedt aan personen met een handicap.

Voor wie?

Dagbesteding kan geschikt zijn wanneer:

  • betaald werk momenteel niet haalbaar is
  • er nood is aan intensieve ondersteuning
  • gezondheid of vermoeidheid een grote rol speelt
  • je stap voor stap wil groeien naar meer zelfstandigheid

Collectief maatwerk

Wat is collectief maatwerk?

Collectief maatwerk is de opvolger van de vroegere beschutte en sociale werkplaatsen.

Mensen met een arbeidsbeperking werken er in een aangepaste werkomgeving waar begeleiding en ondersteuning structureel aanwezig zijn.

De werknemer heeft een arbeidsovereenkomst en ontvangt loon.

Wat betekent dit concreet?

Binnen collectief maatwerk wordt rekening gehouden met:

  • een lager werktempo
  • fysieke beperkingen
  • nood aan extra begeleiding
  • aangepaste werkposten
  • aangepaste werkorganisatie

Veel voorkomende activiteiten zijn:

  • logistieke werkzaamheden
  • assemblage en montage
  • verpakking
  • groenonderhoud
  • schoonmaak
  • productie

Voor wie?

Collectief maatwerk kan een goede keuze zijn wanneer werken op de reguliere arbeidsmarkt momenteel moeilijk is, maar betaald werk wel mogelijk blijft binnen een aangepaste omgeving.

Individueel maatwerk

Wat is individueel maatwerk?

Individueel maatwerk is een ondersteuningsmaatregel van de Vlaamse overheid voor mensen met een arbeidsbeperking die werken of willen werken op de reguliere arbeidsmarkt.

Het doel is om werkgevers te ondersteunen wanneer een werknemer door een beperking extra ondersteuning nodig heeft of een lagere productiviteit heeft.

Hoe werkt het?

De werkgever kan onder bepaalde voorwaarden een loonpremie ontvangen als compensatie voor de eventuele impact van de arbeidsbeperking op het werk.

Daarnaast kan een begeleidingspremie worden toegekend wanneer er extra begeleiding op de werkvloer nodig is.

Wat betekent dit concreet?

Dankzij individueel maatwerk kunnen mensen met CP vaak werken:

  • bij een gewone werkgever
  • in een reguliere functie
  • met de nodige ondersteuning
  • zonder dat de werkgever alle extra kosten alleen moet dragen

Individueel maatwerk vertrekt vanuit wat iemand wél kan en stimuleert duurzame tewerkstelling op de reguliere arbeidsmarkt.

Ondersteuning via VDAB

De VDAB ondersteunt werkzoekenden met een arbeidsbeperking bij hun zoektocht naar werk.

Je kan er terecht voor:

  • gespecialiseerde begeleiding
  • jobcoaching
  • beroepsoriëntering
  • opleidingen
  • werkplekleren
  • ondersteuning bij redelijke aanpassingen
  • informatie over individueel maatwerk

De VDAB bekijkt samen met jou welke vorm van werk het best aansluit bij jouw mogelijkheden.

Zelfstandig ondernemen

Ook mensen met CP kunnen ervoor kiezen om zelfstandig ondernemer te worden.

Er bestaan verschillende vormen van begeleiding voor kandidaat ondernemers, zoals:

  • startersbegeleiding
  • ondernemerschapstrajecten
  • advies over premies en ondersteuningsmaatregelen

Zelfstandig ondernemen biedt vaak veel flexibiliteit, maar vraagt ook een goede voorbereiding.

Inkomen en uitkeringen

Afhankelijk van je situatie kan je recht hebben op verschillende tegemoetkomingen of uitkeringen.

Voorbeelden zijn:

  • inkomensvervangende tegemoetkoming (IVT)
  • integratietegemoetkoming (IT)
  • arbeidsongeschiktheidsuitkeringen
  • ziekte uitkeringen
  • tegemoetkomingen via het VAPH

In sommige situaties kan een uitkering gedeeltelijk gecombineerd worden met werk. De exacte regels hangen af van jouw persoonlijke situatie.

Laat je hierover steeds informeren door de bevoegde instantie.

 

Wat betekent dit concreet voor jou?

CP hoeft geen belemmering te zijn om actief deel te nemen aan de samenleving.

Afhankelijk van jouw mogelijkheden en ondersteuningsnoden kan je kiezen voor:

  • dagbesteding
  • collectief maatwerk
  • individueel maatwerk
  • regulier werk
  • zelfstandig ondernemerschap

Er bestaat geen “juiste” keuze. Het belangrijkste is dat je een traject vindt waarin je jouw talenten kan inzetten en waarin je je goed voelt.

Nuttige links

Mobiliteit

Wat betekent dit?

Mobiliteit bepaalt in grote mate je zelfstandigheid en vrijheid.

Voor veel mensen met CP zijn aangepaste vervoersoplossingen noodzakelijk om te kunnen werken, studeren of deelnemen aan het sociale leven.

Rijbewijs en rijgeschiktheid

Mensen met CP kunnen vaak een rijbewijs behalen of behouden, eventueel met voorwaarden of aanpassingen.

De rijgeschiktheid wordt beoordeeld door CARA.

Aangepaste voertuigen

Afhankelijk van je situatie kan een wagen worden aangepast met bijvoorbeeld:

  • handbediening
  • elektronische stuurhulpen
  • aangepaste pedalen
  • rolstoelvoorzieningen

Openbaar vervoer en aangepast vervoer

Ook openbaar vervoer wordt steeds toegankelijker.

Daarnaast bestaan er aangepaste vervoersdiensten voor personen met een beperking.

Nuttige links